Upadłość konsumencka to postępowanie przeznaczone dla osób fizycznych, które w momencie składania wniosku o ogłoszenie upadłości nie prowadzą działalności gospodarczej. Upadłość konsumencka dotyczy dłużników, którzy trwale utracili zdolność spłaty wymagalnych zobowiązań, czyli stali się niewypłacalni. Przyjmuje się, że o niewypłacalności świadczy m.in. opóźnienie w spłacie długów przekraczające 3 miesiące. Celem postępowania jest umorzenie długów, przy jednoczesnym możliwie jak najwyższym zaspokojeniu wierzycieli z majątku dłużnika.
Mówiąc prościej, jest to legalny sposób uporządkowania swojej sytuacji finansowej, gdy zobowiązania dłużnika przerastają jego możliwości zarobkowe. Upadłość to często „dwa zera” – brak długów, ale też brak majątku po zakończeniu postępowania. Pozwala to zacząć od nowa, bez długów. Odbywa się to kosztem przekazania posiadanego majątku na spłatę wierzycieli oraz wykonywania planu spłaty nałożonego przez sąd.
Czy w przypadku braku majątku możliwe jest ogłoszenie upadłości ?
W tym miejscu często pojawia się pytanie: czy da się ogłosić upadłość konsumencką, jeśli dłużnik nie ma majątku? Wiele osób z zadłużeniem sięgającym dziesiątek, a czasem nawet setek tysięcy złotych obawia się, że brak nieruchomości, samochodu czy innych wartościowych aktywów automatycznie zamyka drogę do upadłości.
To jednak błędne przekonanie. Upadłość konsumencka nie jest zarezerwowana wyłącznie dla osób, które mają majątek pozwalający spłacić zobowiązania. Brak znaczącego majątku nie stanowi przeszkody do ogłoszenia upadłości. Co więcej, nawet jeśli dłużnik nie posiada żadnych aktywów albo dysponuje majątkiem niewielkim, ograniczonym lub trudnym do sprzedaży (np. małym udziałem we współwłasności nieruchomości), wciąż może skutecznie ubiegać się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Postępowanie upadłościowe bywa dla osób nadmiernie zadłużonych ostatnią deską ratunku – zwłaszcza gdy problemy finansowe wynikają z utraty pracy, ciężkiej choroby, nieudanego biznesu albo innych zdarzeń losowych.
W praktyce każda osoba fizyczna będąca konsumentem, która stała się niewypłacalna, ma prawo złożyć wniosek o ogłoszenie własnej upadłości. Nie ma tu znaczenia ani wysokość zadłużenia, ani liczba wierzycieli. Nawet stosunkowo niewielki dług wobec jednego wierzyciela może uzasadniać ogłoszenie upadłości, jeśli dłużnik obiektywnie nie jest w stanie go spłacić.
Z upadłości konsumenckiej mogą skorzystać osoby prywatne, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Warto jednak pamiętać, że możliwość złożenia wniosku mają również osoby, które wcześniej prowadziły jednoosobową działalność gospodarczą – pod warunkiem, że w chwili składania wniosku nie mają już statusu przedsiębiorcy. Podstawowe zasady wynikają z ustawy.
Na czym polega upadłość?
Warto podkreślić, że ogłoszenie upadłości nie oznacza automatycznego ani natychmiastowego umorzenia długów. To proces, który trwa i wymaga spełnienia określonych warunków. W pierwszej kolejności sąd ustala, którzy wierzyciele zostaną objęci postępowaniem i ewentualnym planem spłaty. Jeżeli w toku sprawy uda się zgromadzić środki w masie upadłości (np. w wyniku likwidacji majątku, czyli sprzedaży majątku przez syndyka), sąd rozstrzyga również o podziale tych środków pomiędzy wierzycieli.
Sąd ocenia także, czy dłużnik doprowadził do niewypłacalności lub istotnie ją pogłębił umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa. Następnie określa, w jakim zakresie i przez jaki czas upadły będzie zobowiązany spłacać swoje zobowiązania. Co do zasady plan spłaty nie może trwać dłużej niż 36 miesięcy. Jednocześnie sąd wskazuje, jaka część zobowiązań powstałych przed ogłoszeniem upadłości zostanie umorzona po prawidłowym wykonaniu planu spłaty.
Jeżeli jednak sąd uzna, że niewypłacalność powstała z winy upadłego albo została przez niego znacząco pogłębiona, plan spłaty musi trwać co najmniej 36 miesięcy. W takiej sytuacji może zostać wydłużony maksymalnie do 84 miesięcy.
Skutki upadłości
Część zobowiązań dłużnika jest spłacana z jego majątku lub bieżących dochodów. Pozostała część, w zakresie ustalonym przez sąd, jest regulowana w ramach planu spłaty. Dopiero po jego prawidłowym wykonaniu sąd może zdecydować o umorzeniu reszty niespłaconych długów.
Upadły musi więc liczyć się nie tylko z obowiązkiem spłaty części zobowiązań, ale także z utraceniem majątku oraz innymi konsekwencjami, które omawiamy w dalszych częściach.
Warto też pamiętać, że upadłość konsumencka to procedura, która od złożenia wniosku aż do zakończenia wykonywania planu spłaty może trwać nawet kilka lat. Jej istotną zaletą jest to, że wobec dłużnika co do zasady nie prowadzi się egzekucji komorniczych. Spłata zobowiązań odbywa się natomiast według planu ustalonego przez sąd.
Wysokość rat w planie spłaty jest dostosowana do realnych możliwości finansowych dłużnika – z uwzględnieniem racjonalnych kosztów utrzymania i podstawowych potrzeb życiowych. Prawidłowe wykonanie planu może doprowadzić do całkowitego uwolnienia się od długów. Bez tej procedury dłużnik mógłby nie wyjść z zadłużenia nawet przez całe życie, wpadając w narastającą spiralę długów.
Kiedy warto się zastanowić nad upadłością konsumencką?
Jeżeli czują Państwo, że sytuacja finansowa zaczyna Państwa przerastać i mimo podejmowanych prób nie udaje się wyjść z narastającego zadłużenia.
Pierwszym krokiem może być bezpłatna konsultacja, która pozwala spokojnie omówić sytuację i możliwe dalsze działania.
Jak pomagamy:
W Prokurent zapewniamy wsparcie na każdym etapie postępowania upadłościowego – od pierwszej analizy sytuacji aż do zakończenia sprawy. Każdy etap dostosowujemy do indywidualnych okoliczności klienta.
Zakres naszego wsparcia obejmuje:
- Bezpłatna konsultację wstępną, podczas której omawiamy sytuację finansową i możliwe rozwiązania,
- analizę dokumentów,
- przygotowanie wniosku o ogłoszenie upadłości wraz z kompletem wymaganych dokumentów,
- złożenie wniosku do sądu,
- reprezentację sądowa w trakcie przebiegu sprawy,
- ustalenie planu spłaty,
- doprowadzenie postępowania do jego zakończenia, w tym do umorzenia zobowiązań zgodnie z decyzją sądu.
Na każdym etapie dbamy o jasną komunikację i bezpieczeństwo prawne podejmowanych działań.
Skorzystaj z formularza kontaktowego i umów się na bezpłatną konsultację.
